Een van de termen die het meest over een land wordt gehoord, is het overheidstekort. Dit is niet goed als het te hoog is, omdat het erop wijst dat de uitgaven hoger zijn dan het inkomen in het land, wat negatieve gevolgen heeft.
Maar wat is het begrotingstekort nu precies? Hoe wordt het gemeten? Wat zijn de gevolgen ervan voor ons? Als u zich al deze vragen hebt gesteld, gaan we ons nu richten op deze indicator die ons helpt te begrijpen of de economie van een land het goed doet of dat er problemen zijn.
Wat is het overheidstekort?
Het eenvoudigst uit te leggen wat een begrotingstekort is, is met een voorbeeld. Stel je voor dat een land meer uitgeeft dan het verdient. Als het bijvoorbeeld €1 miljoen verdient, zijn de uitgaven €2 miljoen. Deze extra uitgaven betekenen dat het land schulden heeft en degenen aan wie het geld verschuldigd is, moet betalen. Daarom gebruikt het mechanismen om dat geld bijeen te brengen, bijvoorbeeld via leningen of andere middelen. Maar als de uitgaven hoog blijven, zal het tekort nooit worden weggewerkt en wordt het land op de lange termijn armer en wordt het steeds moeilijker om aan geld te komen.
De tegenovergestelde term is het overheidsoverschot, wat inhoudt dat het inkomen hoger is dan de uitgaven, dat wil zeggen dat je geld hebt om uit te geven of te investeren. De waarheid is dat het niet gemakkelijk is om hiervan voorbeelden te vinden, maar er zijn landen met een zeer laag overheidstekort.
Het overheidstekort in Spanje
In het geval van Spanje is het begrotingstekort behoorlijk hoog. Volgens gegevens uit 2020 bedroeg het 10,97% van het bbp, waarmee we, vergeleken met andere landen, dat jaar op de 175e plaats van de 190 landen stonden.
Wat houdt dat in? Welnu, we behoren tot de laatste posities in een problematische situatie. We zijn van een tekort van 35637 miljoen naar een tekort van 123072 miljoen gegaan, wat een enorme stijging is, deels verergerd door de crisis van de pandemie.
Overheidstekort en overheidsschuld
Veel mensen denken ten onrechte dat het begrotingstekort en de staatsschuld hetzelfde zijn, terwijl dat niet het geval is. Het belangrijkste verschil tussen de twee is dat het begrotingstekort wordt beschouwd als een instroomvariabele , terwijl de staatsschuld een voorraadvariabele is.
Wat houdt dit in? Welnu, het overheidstekort is het verschil tussen inkomsten en uitgaven in een bepaalde periode; terwijl de overheidsschuld het geaccumuleerde bedrag zou zijn dat wordt gemaakt om het overheidstekort te financieren. Met andere woorden, het is wat we verschuldigd zijn aan anderen die ons hebben uitgeleend om te kunnen voldoen aan de betaling van de extra kosten die ze hebben.
Hoe het wordt berekend
Bij de berekening van het begrotingstekort spelen drie belangrijke indicatoren een rol : de inkomsten van het land, de uitgaven en het bbp. Al deze indicatoren moeten betrekking hebben op dezelfde periode, meestal één jaar.
De formule zou de volgende zijn:
Overheidstekort = inkomsten - uitgaven.
Waarom moet er nu rekening worden gehouden met het BBP? Omdat je een regel van drie kunt maken. Als 100% het BBP zou zijn, zou het overheidstekort x% van het BBP zijn. Stel je bijvoorbeeld voor dat je 1000000 BBP hebt en dat je overheidstekort 100000 is.
Volgens deze regel van drie zou het overheidstekort 10% van het BBP bedragen.
Hoe het te financieren?
Een land heeft methoden om zijn overheidstekort te financieren. Onder hen zijn:
- Om de belastingen te verhogen. Je doel is om meer geld in te zamelen om je uitgaven te betalen. Het probleem is dat dit rechtstreeks ten laste komt van de inwoners van het land, wat inhoudt dat ze meer geld verliezen en dat hun kwaliteit van leven eronder lijdt. Om deze reden besluiten velen het land te verlaten.
- Meer geld uitgeven. Dit is niet gebruikelijk omdat het zou impliceren dat er sprake is van een waardevermindering van de valuta, en het is negatief, maar het is een methode die wordt gebruikt in minder ontwikkelde landen.
- Staatsschuld uitgeven. Het is wat het meest wordt gedaan. Het gaat erom staatsobligaties en staatspapier op de markt te brengen zodat beleggers ze kunnen kopen en zo geld krijgen om hun schulden af te betalen. Het probleem is dat, als het groter en groter wordt, het uiteindelijk onmogelijk is om het "geleende" geld terug te betalen.
Elk van deze methoden kan negatieve gevolgen hebben voor sectoren van de economie; Daarom moet de beslissing op een zeer bestudeerde manier worden genomen om niet meer schade toe te brengen.
Hoe het overheidstekort ons beïnvloedt
Om het overheidstekort te begrijpen niets beter dan een voorbeeld. Stel je voor dat je een maandsalaris hebt van 1000 euro. En sommige uitgaven van 2000 euro. Dat houdt in dat je 1000 euro verschuldigd bent, die je niet hebt, verzekering, eten etc. Dus wat je doet is een vriend, een familielid, die 1000 euro vragen.
Ga de volgende maand terug naar hetzelfde, en je vraagt die persoon nog eens 1000 euro. Dat betekent dat je hem al 2000 schuldig bent, maar wat als er ook rente zou zijn? Het zou veel meer zijn. Als dit zo doorgaat, bent u hem uiteindelijk een enorm bedrag verschuldigd dat u niet kunt terugbetalen, omdat u, als u hetzelfde blijft doen, de kosten niet verlaagt en als u niet op zoek bent naar meer inkomsten, zal nooit klaar zijn met het betalen van de schuld.
Wat zou het inhouden? Nou, er zou een tijd komen dat die persoon je niet langer meer zou betalen. Je kon ook niemand betalen, je zou je levensstijl moeten veranderen om te overleven, in een slechtere, althans voor een tijdje.
Dat is precies wat er gebeurt in landen met een zeer hoog begrotingstekort; de levenskwaliteit van de bevolking lijdt eronder en het land raakt steeds verder in de schulden, totdat het niet langer kan voortbestaan. Dan moeten ze het land redden (of laten ze het ten onder gaan).
Hoewel er veel meer factoren zijn en alles niet zo drastisch is, heb je wel een eerste benadering van wat het overheidstekort is en wat het betekent voor een land om het erg hoog te hebben. Daarom moet een van de doelstellingen van de Staat zijn om deze zo veel mogelijk en zo snel mogelijk te verminderen, om problemen en grote gevolgen te voorkomen die sowieso niet positief zullen zijn.