De Venezolaanse economie staat opnieuw centraal in het internationale debat nadat de Amerikaanse econoom Steve Hanke de formele indiening van een voorstel voor een volledige dollarisering van het land heeft bevestigd. Het plan, ontwikkeld in samenwerking met oppositieparlementslid Antonio Ecarri, werd rechtstreeks door het Witte Huis aangevraagd en stelt voor de bolívar als wettig betaalmiddel te vervangen. Het initiatief heeft het debat tussen de regering van Nicolás Maduro, de oppositie en economische experts opnieuw aangewakkerd, terwijl de bevolking blijft lijden onder de gevolgen van de ongebreidelde inflatie die nog steeds niet onder controle is.
De aankondiging, die eind augustus werd gedaan, lokte onmiddellijk politieke reacties uit. Jorge Rodríguez, voorzitter van de Nationale Assemblee, ontsloeg Ecarri als hoofd van de Parlementaire Vriendschapsgroep met de Verenigde Staten en noemde het voorstel "onverantwoordelijk" en in strijd met de Grondwet, die de bolívar als enige munteenheid vaststelt. Hanke houdt echter vol dat de maatregel haalbaar is en op publieke steun kan rekenen, hoewel de weg naar formele dollarisering nog steeds bezaaid is met juridische, politieke en economische obstakels.
Het plan van Hanke en de reactie van de regering
Steve Hanke, hoogleraar aan de Johns Hopkins University en bekend om zijn monetaire hervormingen in andere landen, heeft uitgelegd dat zijn voorstel onderdeel is van de "Grand Dollar Strategy" die door de regering-Trump wordt gepromoot. Volgens de econoom zijn Venezuela en Argentinië de belangrijkste kandidaten in de regio om de dollar als officiële munteenheid in te voeren , een maatregel die volgens hem een einde zou maken aan hyperinflatie en de stabiliteit in het land zou herstellen. Hanke beweert dat de Centrale Bank van Venezuela over voldoende reserves beschikt om de omzetting te realiseren en dat werknemers een onmiddellijke toename van hun koopkracht zouden ervaren.
De reactie van Chavá liet niet lang op zich wachten. Jorge Rodríguez veroordeelde het initiatief in een openbare toespraak als "vals, absurd en bizar" en kondigde een onderzoek aan tegen Ecarri. De regering houdt vol dat de bolívar de nationale munteenheid moet blijven en dat formele dollarisering een opgave van economische soevereiniteit zou betekenen. De realiteit is echter dat de dollar al wijdverspreid in Venezuela circuleert , waar prijzen voor onroerend goed, voertuigen en basisgoederen in buitenlandse valuta worden vastgesteld, terwijl salarissen in de publieke sector in gedevalueerde bolívars worden uitbetaald.
Argumenten voor en tegen dollarisering
De Venezolaanse econoom Asdrúbal Oliveros heeft erop gewezen dat het belangrijkste argument voor dollarisering is dat Venezuela er al meer dan veertig jaar niet in is geslaagd de inflatie te stabiliseren , en dat de invoering van een buitenlandse valuta als een "keurslijf" zou werken, waardoor de prijzen snel zouden dalen. Bovendien zou de staat, door het elimineren van geldcreatie, zijn tekort niet langer kunnen financieren door geld bij te drukken, wat zou leiden tot een strikte begrotingsdiscipline. Oliveros waarschuwt echter voor de nadelen: het verlies van controle over het monetaire beleid, de afhankelijkheid van de beslissingen van de Federal Reserve en de negatieve impact op de toch al verzwakte maakindustrie.
Aan de andere kant is de voormalige president van de Centrale Bank van Venezuela, Miguel Rodríguez, een van de felste critici van het voorstel. In een recent interview beweerde hij dat dollarisering "het land veroordeelt tot stagnatie, werkloosheid en honger ", en noemde hij Ecuador als voorbeeld, waar de economie de afgelopen tien jaar niet is gegroeid. Rodríguez betoogt dat de oplossing ligt in het aanpakken van het begrotingstekort en het versterken van de bolívar, niet in het afschaffen ervan. Hij trekt ook de geloofwaardigheid van Hanke in twijfel en beschouwt hem als een econoom zonder internationale erkenning.
De huidige situatie: een feitelijke dollarisering
Terwijl het politieke debat heviger wordt, is de realiteit dat Venezuela al jaren te maken heeft met gedeeltelijke dollarisering . De bolívar heeft bijna al zijn waarde verloren en de dollar is de facto de valuta geworden voor de meeste commerciële transacties. Volgens gegevens van de Centrale Bank is de maandelijkse inflatie in juli gestegen tot 19,9%, het hoogste niveau in zes maanden, wat aantoont dat het onderliggende probleem nog steeds niet is opgelost. De internationale reserves, die rond de 14.000 miljard dollar schommelen, worden als onvoldoende beschouwd om volledige dollarisering te ondersteunen.
Oliveros pleit op zijn beurt voor een "derde weg" die hij "monetaire vrijheid " noemt, waarbij de staat de bolívar handhaaft, maar burgers vrij kunnen opereren in de valuta van hun keuze. Deze optie, zegt hij, is minder rigide dan volledige dollarisering en zou de bolívar in staat stellen geleidelijk aan weer vertrouwen te winnen. Oliveros erkent echter zelf dat het informele bimonetaire systeem zich op korte termijn waarschijnlijk zal verdiepen, met meer geldovermakingen en correspondentbankrelaties met de Verenigde Staten.
Het voorstel van Hanke, dat een kans van 50% tot 80% inschat op officiële dollarisering, heeft een hevig debat over de economische toekomst van het land aangewakkerd. Ondertussen worstelen Venezolanen nog steeds met een munt die dagelijks in waarde daalt en een economie die nog steeds niet volledig hersteld is. De discussie over de vraag of de invoering van de dollar als officiële munt de oplossing is of een historische vergissing, lijkt nog lang niet voorbij, maar het is duidelijk dat economische stabiliteit en de wederopbouw van het land moeilijke beslissingen en een politieke consensus vereisen die momenteel ontbreekt.