De Marokkaanse economie bevindt zich in een periode van wisselende resultaten. Het bruto binnenlands product blijft groeien , maar in een trager tempo dan voorheen, waarbij sectoren in tegengestelde richtingen trekken. De binnenlandse vraag blijft de belangrijkste motor, hoewel het momentum ervan is afgenomen, terwijl de landbouwsector een sterk herstel doormaakt en de industrie en de dienstensector aan momentum verliezen.
De economische relatie met Spanje beleeft ondertussen een bloeiperiode. De bilaterale handel bereikt recordhoogtes op verschillende gebieden, terwijl toerisme en geldovermakingen de buitenlandse rekeningen van Marokko ondersteunen. De wederzijdse investeringen houden echter geen gelijke tred met deze dynamiek en de migratiecrisis in Ceuta zorgt voor onzekerheid over de uiteindelijke gevolgen voor beide zijden van de Straat van Gibraltar.
Aanhoudende groei, gedreven door binnenlandse vraag, maar met minder kracht.
De Hoge Commissie voor Planning merkt op dat de binnenlandse vraag in het tweede kwartaal van 2026 met 5% is gegroeid, een daling ten opzichte van 7,5% in dezelfde periode van 2025. De bijdrage aan de nationale groei bedroeg 5,6 procentpunten, vergeleken met 10,3 procentpunten een jaar eerder, wat een vertragende trend bevestigt.
De finale consumptie-uitgaven van de overheid daalden van 4,8% naar 4,6%, wat een bijdrage van 0,8 procentpunt opleverde, iets lager dan de eerdere 0,9 procent. De bruto-investeringen namen af ​​tot 6,8% , ver verwijderd van de eerder geregistreerde 20,3%, en hun bijdrage aan de groei daalde van 8,3 naar 2,4 procentpunt.
De nationale economische groei bedroeg 4% in het tweede kwartaal van 2026, vergeleken met 5,8% in dezelfde periode van 2025. Deze ontwikkeling verbergt echter een heel andere dynamiek: de niet-agrarische activiteiten daalden van 4,9% naar 1,5% , terwijl de agrarische sector een sterke groei doormaakte, met een stijging van de toegevoegde waarde van 21,2%, tegenover 8,3% in de voorgaande periode.
De toegevoegde waarde van de primaire sector steeg met 20,9%, vergeleken met 7,6% het jaar ervoor. Binnen deze sector nam de landbouwactiviteit toe met 21,2% en de visserij met 15,9%. De secundaire sector daarentegen kromp met 3,9% , na een groei van 5,8%. De mijnbouw en delfstoffenwinning kelderden met 28,6%, de industrie daalde met 3,2%, de bouw vertraagde tot 2,8% en de elektriciteits- en watersector bleef stabiel op 1,9%.
Ook de dienstensector vertraagde, met een daling van 4,5% naar 4%. Dit alles speelt zich af tegen de achtergrond van een beheerste inflatie en een grotere behoefte aan financiering voor de nationale economie, aldus verklaringen van de Marokkaanse autoriteiten.
Handel met Spanje: recordexport en duurzame banden
Ondanks politieke spanningen en de migratiecrisis in Ceuta eind juli, heeft de handel tussen Marokko en Spanje een stijgende trend vertoond. Volgens officiële cijfers van het Staatssecretariaat voor Handel bereikten de Spaanse verkopen aan de Marokkaanse markt in juli een recordbedrag van € 1.159 miljard, een stijging van 2,8% ten opzichte van dezelfde maand vorig jaar.
De Spaanse import uit Marokko bedroeg € 816,3 miljoen, een stijging van 2,5%. Daarmee steeg het Spaanse handelsoverschot naar € 342,9 miljoen en de bilaterale handel overschreed de € 1.980 miljard voor de betreffende maand.
Van januari tot en met juli 2026 bedroeg de Spaanse export naar Marokko € 7.580 miljard, een stijging van 3,4%, terwijl de import € 6.610 miljard bedroeg, een stijging van 3,9%. Het handelsoverschot in het voordeel van Spanje was € 967,9 miljoen en het totale handelsvolume overschreed € 14.190 miljard.
Marokko blijft Spanje's belangrijkste handelspartner in Afrika en de op twee na grootste afnemer buiten de EU, na het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten. In juli was Marokko goed voor 54,4% van de Spaanse export naar Afrika, ter waarde van bijna € 2.130 miljard, en vertegenwoordigde het 3,3% van de totale Spaanse export. In de eerste helft van het jaar lag de export naar Marokko ruim 60% hoger dan die naar China en 26% lager dan die naar de Verenigde Staten.
De kracht van deze handelsstromen wordt ondersteund door geïntegreerde waardeketens in de automobiel-, elektrische productie-, textiel-, kapitaalgoederen- en energiesector. De Spaanse minister van Economie, Handel en Bedrijven, Carlos Cuerpo, merkte in een toespraak in september 2026 op dat Spanje jaarlijks meer dan € 12.000 miljard naar Marokko exporteert, vergeleken met € 16.000 miljard naar de Verenigde Staten, en pleitte voor versterking van de zakelijke aanwezigheid via instrumenten zoals ICEX (Spaans Instituut voor Buitenlandse Handel). De gezamenlijke verklaring van april 2022 biedt een kader voor een relatie die als institutionele buffer heeft gefungeerd. Onder het bewind van Mohammed VI heeft Marokko zijn logistieke en productierol in de Euro-Mediterrane corridor geconsolideerd.
Investeringen, toerisme en geldovermakingen: sterke en zwakke punten
Het positieve handelsklimaat vertaalt zich niet in hetzelfde investeringsniveau. Tussen januari en juni 2026 investeerden Spaanse bedrijven € 3,1 miljoen in Marokko , een bedrag dat aanzienlijk lager ligt dan de € 95,2 miljoen die in 2025 werd geïnvesteerd, de € 61,5 miljoen in 2024 of de € 101 miljoen in 2020. Omgekeerd bleven de Marokkaanse investeringen in Spanje stabiel op € 64.100, na de € 13,2 miljoen in 2025 en de € 27,5 miljoen in 2024.
De Spaanse regering heeft geprobeerd deze kapitaalstromen te stimuleren door middel van bijeenkomsten op hoog niveau, zoals die in Rabat in 2023, waardoor Spaanse bedrijven toegang kregen tot het Marokkaanse investeringsplan van €450.000 miljard dat tot 2050 loopt. Nu bereidt de regering een nieuw belangrijk zakelijk evenement in Rabat voor, waarbij ze profiteert van het WK voetbal 2030 , dat gezamenlijk door Spanje, Marokko en Portugal wordt georganiseerd. Deze inspanningen volgen op een periode waarin de regering van Pedro Sánchez haar standpunt over de Westelijke Sahara wijzigde, wat de woede van Algerije opwekte en leidde tot de sluiting van de Maghreb-gaspijpleiding, die via Marokko Spanje bereikte. De betrekkingen met Algerije zijn sindsdien verbeterd, terwijl Spanje zijn betrokkenheid bij Rabat blijft tonen.
Op macro-economisch vlak benadrukt de Marokkaanse centrale bank dat het land in 2025 met 4,9% is gegroeid, met een inflatie van 0,8% en een rente van 2,25%. Dit zijn cijfers die een groot deel van de eurozone zou verwelkomen, maar de arbeidsmarkt blijft de achilleshiel . Minder dan vier op de tien mensen in de werkzame leeftijd hadden daadwerkelijk een baan, een vijfde van de beroepsbevolking was seizoensgebonden of tijdelijk, en meer dan twee derde had geen ziektekostenverzekering via hun werk.
De grootste zorg betreft jongeren: bijna drie miljoen mensen tussen de 15 en 29 jaar bevonden zich buiten het onderwijssysteem, opleidingsprogramma's en de arbeidsmarkt. Tegelijkertijd zijn toerisme en geldovermakingen vanuit het buitenland essentiële pijlers van de economie geworden. Het aantal Spaanse bezoekers steeg tussen 2019 en 2025 met 111,8% tot 4,5 miljoen, vergeleken met 5,7 miljoen Franse bezoekers. De toerisme-inkomsten bereikten 138.600 miljard dirham, meer dan 12.000 miljard euro, en de geldovermakingen van Marokkanen in het buitenland bereikten 122.000 miljard dirham, ongeveer 11.000 miljard euro.
Ceuta, migratie en potentiële economische gevolgen
De migratiegolf eind juli in Ceuta, met een massale toestroom van naar schatting 80.000 mensen, heeft voor extra onzekerheid gezorgd. Hoewel er nog geen officiële cijfers zijn over de impact op de export, import of investeringen, daalde het passagiersverkeer in de haven van Ceuta in augustus met 21% ten opzichte van dezelfde maand vorig jaar. Dit niveau werd sinds 2012 niet meer gezien, met uitzondering van de pandemiejaren.
Voor Marokko is het imago dat het in Spanje projecteert van groot belang. De centrale bank benadrukt dat de sterke prestaties van het toerisme en de geldovermakingen cruciaal zijn om een ​​verdere verslechtering van de lopende rekening te voorkomen. Een verlies aan reputatie bij Spaanse reizigers zou kunnen leiden tot lagere inkomsten en een grotere druk op de werkgelegenheid in een land waar de werkloosheid en de desillusie onder jongeren nog steeds erg hoog zijn.
Het jaarverslag van de centrale bank, dat door gouverneur Abdellatif Jouahri aan de monarch in Tetouan werd gepresenteerd, benadrukt de noodzaak om de economische activiteit te ondersteunen en de welvaart te beschermen. De combinatie van ongelijkmatige groei, afhankelijkheid van de binnenlandse vraag, recordhandel met Spanje, trage investeringen en een kwetsbare arbeidsmarkt schetst een complex beeld. De Marokkaanse economie boekt vooruitgang, maar vertoont scheuren die door migratiedruk en een industriële vertraging verder kunnen worden verergerd als er geen actie wordt ondernomen. Het rapport zelf herhaalt dat het de bevolking het beste dient om alles te voorkomen wat banen en welvaart schaadt.