Het Bretton Woods-akkoord en de gevolgen ervan

Onder het Bretton Woods-systeem was goud de basis van de Amerikaanse dollar en waren andere valuta gekoppeld aan de waarde van de Amerikaanse dollar. In 1973 was het Bretton Woods-systeem ingestort. Landen waren toen vrij om elke ruilregeling voor hun munt te kiezen, behalve het koppelen van de waarde aan de prijs van goud. Laten we eens kijken wat de Bretton Woods-overeenkomst is en welke implicaties deze in het verleden had. 

Wat was het Bretton Woods-akkoord en -systeem?

Over de Bretton Woods-overeenkomst werd in juli 1944 onderhandeld door afgevaardigden uit 44 landen op de Monetaire en Financiële Conferentie van de Verenigde Naties in Bretton Woods, New Hampshire. Vandaar de naam ‘Bretton Woods-overeenkomst’. Onder het Bretton Woods-systeem was goud de basis van de Amerikaanse dollar en waren andere valuta gekoppeld aan de waarde van de Amerikaanse dollar. Aan het Bretton Woods-systeem kwam begin jaren zeventig een einde, toen president Richard M. Nixon aankondigde dat de Verenigde Staten zouden stoppen met het inwisselen van goud voor Amerikaanse valuta.

Uitleg van de overeenkomst en het Bretton Woods-systeem

Ongeveer 730 afgevaardigden uit 44 landen kwamen in juli 1944 bijeen in Bretton Woods met als voornaamste doelstellingen het creëren van een effectief wisselkoerssysteem, het voorkomen van concurrerende valutadevaluaties en het bevorderen van internationale economische groei. De Bretton Woods-overeenkomst en het bijbehorende systeem speelden een cruciale rol bij het bereiken van deze doelen. De Bretton Woods-overeenkomst leidde ook tot de oprichting van twee belangrijke organisaties: het Internationaal Monetair Fonds (IMF) en de Wereldbank. Hoewel het Bretton Woods-systeem in de jaren zeventig werd ontbonden, zijn zowel het IMF als de Wereldbank belangrijke pijlers van de internationale valutahandel gebleven. De Bretton Woods-conferentie zelf duurde slechts drie weken, maar de voorbereidingen ervoor waren al enkele jaren gaande. De belangrijkste architecten van het Bretton Woods-systeem waren de gerenommeerde Britse econoom John Maynard Keynes en de hoofdeconoom internationale zaken van het Amerikaanse ministerie van Financiën, Harry Dexter White. Keynes hoopte een machtige mondiale centrale bank op te richten, de Clearing Union, die een nieuwe internationale reservevaluta zou uitgeven, de bancor. Het plan van White voorzag in een bescheidener leenfonds en een prominentere rol voor de Amerikaanse dollar, in plaats van de invoering van een nieuwe munt. Uiteindelijk werden in het aangenomen plan ideeën van beide opgenomen, waarbij het voorstel van White meer de nadruk kreeg.

Hoe de ineenstorting van Bretton Woods plaatsvond

In 1971 devalueerde president Richard M. Nixon, bezorgd dat de Amerikaanse goudreserve niet langer voldoende was om het aantal dollars in omloop te dekken, de Amerikaanse dollar ten opzichte van goud. Na een run op de goudreserves verklaarde hij de tijdelijke opschorting van de convertibiliteit van de dollar in goud. In 1973 was het Bretton Woods-systeem ingestort. Landen waren toen vrij om elke ruilregeling voor hun munt te kiezen, behalve het koppelen van de waarde aan de prijs van goud. Ze zouden de waarde ervan bijvoorbeeld kunnen koppelen aan de valuta van een ander land, of aan een valutamandje, of deze eenvoudigweg vrij kunnen laten zweven en de marktkrachten de waarde ervan kunnen laten bepalen ten opzichte van de valuta's van andere landen. Het Bretton Woods-akkoord blijft een belangrijke gebeurtenis in de mondiale financiële geschiedenis. De twee Bretton Woods-instellingen die hij oprichtte, het Internationale Monetaire Fonds en de Wereldbank, speelden een belangrijke rol in de wederopbouw van Europa na de Tweede Wereldoorlog. Vervolgens zijn beide instellingen hun oorspronkelijke doelstellingen blijven handhaven, terwijl ze de belangen van de huidige wereldregeringen dienen.